ubuntu host хэр хэмжээний hdd sdd зарцуулсан байгааг яаж харах вэ?

 Ubuntu дээр таны HDD/SSD-д хэдэн хэмжээний зай ашиглагдаж, хэдэн нь чөлөөтэй байгааг харах хэд хэдэн арга бий. Би хамгийн энгийн, үр дүнтэй аргуудыг зааж өгье:

---

1️⃣ df командыг ашиглах (Disk Free)

Таны файлын системийн зай хэр ашиглагдаж байгааг харуулна.

df -h

• -h → human-readable, хүн ойлгох хэмжээ (GB, MB) дээр харуулна.

• Үр дүнгийн жишээ:

Filesystem      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/sda1        50G   20G   28G  42% /
tmpfs           3.9G     0  3.9G   0% /dev/shm
/dev/sdb1       100G   60G   35G  65% /data

Тайлбар:

• Size – нийт хэмжээ

• Used – хэрэглэсэн хэмжээ

• Avail – чөлөөтэй зай

• Use% – ашиглалтын хувь

---

2️⃣ lsblk командыг ашиглах (Disk Devices)

Хард болон SSD-д хамаарах блокуудын мэдээллийг харуулна:

lsblk -f

• NAME → диск эсвэл партишн нэр

• SIZE → нийт хэмжээ

• MOUNTPOINT → хаана холбогдсон (mount) байгааг харуулна

• FSTYPE → файлын системийн төрөл (ext4, ntfs гэх мэт)

Жишээ:

NAME   FSTYPE LABEL MOUNTPOINT SIZE
sda
├─sda1 ext4         /         50G
sdb
└─sdb1 ext4         /data    100G

---

3️⃣ du командыг ашиглах (Folder-wise usage)

Нэг хавтас эсвэл бүх систем дээр хэдэн хэмжээний зай ашиглагдаж байгааг харах:

du -sh /path/to/folder

Жишээ: root хавтасны хэмжээг харах:

sudo du -sh /*

• -s → summary (нэгтгэсэн дүн)

• -h → human-readable

---

4️⃣ График хэрэгсэл ашиглах (опцион)

Ubuntu Desktop бол Disk Usage Analyzer (baobab) ашиглаж болно:

sudo apt install baobab
baobab

• Энэ нь графикаар диск ашиглалт харуулна, том файлуудыг хурдан тодорхойлно.

---

💡 Тэмдэглэл:

• df нь файлын системийн хэмжээг харуулдаг.

• lsblk нь диск/SSD-н физик хэмжээ, партишн-г харуулдаг.

• du нь тухайн хавтасны зай хэр ашиглагдаж байгааг харуулна.